Hải quân Mỹ đang đối mặt nguy cơ suy giảm đáng kể năng lực tấn công tầm xa dưới biển, khi toàn bộ tàu ngầm mang tên lửa hành trình lớp Ohio chuẩn bị nghỉ hưu trong vài năm tới.
Động thái này đồng nghĩa Washington sẽ mất hàng nghìn ống phóng tên lửa Tomahawk – loại vũ khí từng đóng vai trò chủ lực trong nhiều chiến dịch quân sự của Mỹ suốt nhiều thập kỷ.
Mỗi tàu ngầm lớp Ohio có thể mang tối đa 154 tên lửa hành trình Tomahawk nhờ 22 ống phóng, mỗi ống chứa 7 tên lửa. Với 4 tàu đang phục vụ, tổng số tên lửa có thể triển khai đạt 616 quả – mức hỏa lực mà hiện chưa tàu ngầm nào khác trên thế giới sánh kịp.
Tuy nhiên, vấn đề của Hải quân Mỹ không chỉ dừng ở các tàu Ohio. Việc các tuần dương hạm lớp Ticonderoga cũng lần lượt nghỉ hưu khiến Washington dự kiến mất khoảng 2.080 ống phóng thẳng đứng dành cho Tomahawk trong toàn hạm đội. Đây được xem là bước suy giảm đáng kể về năng lực tấn công đường dài trên biển.
Tàu ngầm lớp Ohio khai hỏa. Ảnh 19Fortyfive
“Kho tên lửa nổi” dưới lòng đại dương
Các tàu Ohio SSGN thực chất là phiên bản cải biến từ tàu ngầm hạt nhân chiến lược lớp Ohio vốn được thiết kế để mang tên lửa đạn đạo hạt nhân. Sau khi được hoán cải, chúng trở thành nền tảng tấn công bằng tên lửa hành trình lớn nhất của Hải quân Mỹ.
Điểm mạnh lớn nhất của lớp tàu này nằm ở khả năng tung đòn tập kích quy mô cực lớn trong thời gian ngắn. Chỉ một tàu cũng có thể phóng hàng chục, thậm chí hơn 100 tên lửa Tomahawk liên tiếp nhằm áp đảo hệ thống phòng không đối phương trong giai đoạn mở màn xung đột.
Ngoài hỏa lực mạnh, Ohio còn có ưu thế mà các chiến hạm mặt nước khó đạt được: khả năng ẩn mình dưới đại dương trong thời gian dài. Điều này giúp chúng duy trì yếu tố bất ngờ và tăng đáng kể khả năng sống sót trước các đòn phản công.
Không chỉ đảm nhiệm vai trò tấn công tầm xa, lớp tàu này còn có thể mang theo lực lượng đặc nhiệm SEAL cùng khí tài chuyên dụng để triển khai các nhiệm vụ bí mật. Sự kết hợp giữa năng lực tập kích và hỗ trợ tác chiến đặc biệt khiến Ohio trở thành một trong những nền tảng đa năng nhất của Hải quân Mỹ.
Tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường lớp Arleigh Burke. Ảnh 19Fortyfive
Vì sao Hải quân Mỹ vẫn phải loại biên?
Theo giới chuyên gia quân sự Mỹ, vấn đề lớn nhất nằm ở sự xuống cấp của thân tàu, hệ thống điện tử cùng lò phản ứng hạt nhân. Những hạng mục này ngày càng đòi hỏi bảo dưỡng phức tạp và tốn kém hơn, trong khi thời gian nằm ụ kéo dài khiến khả năng triển khai thực tế suy giảm đáng kể.
Áp lực bảo trì cũng diễn ra trong bối cảnh Hải quân Mỹ đang phải dồn nguồn lực cho nhiều chương trình mới như tàu ngầm lớp Columbia hay các biến thể hiện đại của lớp Virginia. Điều đó khiến việc kéo dài vòng đời Ohio trở nên khó khăn hơn.
Tuy nhiên, khoảng trống mà lớp tàu này để lại được đánh giá là rất khó lấp đầy. Sau khi toàn bộ Ohio nghỉ hưu, Hải quân Mỹ sẽ không còn bất kỳ tàu ngầm nào đủ khả năng phóng hơn 150 tên lửa Tomahawk trong một đợt tập kích duy nhất.
Washington hiện đặt kỳ vọng vào tàu ngầm tấn công lớp Virginia Block V với mô-đun mang tải trọng mở rộng Virginia Payload Module. Mỗi tàu loại này có thể mang khoảng 40 tên lửa Tomahawk – cao hơn đáng kể so với các phiên bản Virginia trước đó.
Tàu ngầm lớp Virginia USS North Carolina. Ảnh 19Fortyfive
Dẫu vậy, con số này vẫn thấp hơn nhiều so với 154 tên lửa trên mỗi tàu ngầm Ohio. Điều đó đồng nghĩa Mỹ cần ít nhất 3 tàu Virginia hoạt động cùng lúc mới đạt được hỏa lực tương đương một tàu Ohio, tạo ra áp lực lớn về phối hợp tác chiến và hậu cần.
Một vấn đề khác là tiến độ đóng mới. Các tàu Ohio dự kiến nghỉ hưu trước khi đủ số lượng Virginia Block V được biên chế, khiến Hải quân Mỹ có nguy cơ đối mặt “khoảng trống hỏa lực” kéo dài tới thập niên 2030.
Một số đánh giá cho rằng năng lực tấn công bằng tên lửa hành trình dưới biển của Mỹ có thể giảm tới khoảng 60% trong giai đoạn chuyển tiếp này, ngay cả khi tính đến các cải tiến trên lớp Virginia tương lai.
Trước nguy cơ đó, Hải quân Mỹ được cho đang xem xét kéo dài thời gian phục vụ của USS Ohio và USS Michigan – hai tàu dự kiến nghỉ hưu từ năm 2026, nhằm tránh mất năng lực tác chiến quá nhanh khi các phương án thay thế chưa sẵn sàng hoàn toàn.
Theo dõi liên tục tin thế giới mới nhất ngày hôm nay để không bỏ sót bất kỳ sự kiện nóng hổi nào trên toàn cầu.
