Chắc chắn các bậc phụ huynh đều rất quan tâm đến sức khỏe của trẻ, đặc biệt là trẻ sơ sinh, do sức đề kháng và sự vận động của các hệ cơ quan chức năng còn yếu. Khi hệ tiêu hóa ở trẻ sơ sinh hoạt động không tốt, sẽ dễ dẫn đến các triệu chứng của bệnh táo bón. Vậy các bậc cha mẹ cần trang bị cho mình những kiến thức về căn bệnh này, để kịp thời xử trí, tránh gây ra hậu quả khôn lường cho trẻ.
Trước hết chúng ta cần tìm hiểu bệnh táo bón là gì?
Táo bón là hiện tượng ruột co bóp kém hoặc không đủ mạnh để bài tiết phân ra ngoài dẫn đến tình trạng phân trở nên cứng rắn, khô nứt nẻ hoặc tròn nhỏ. Do đó, trẻ đi đại tiện rất khó khăn, gây đau rát vùng hậu môn, thậm chí phân có thể dính máu.
Táo bón được chia làm 2 loại:
– Táo bón thực thể: là do một số bệnh gây nên như phình đại tràng bẩm sinh, nứt kẽ hậu môn, suy giáp trạng, đại tràng dài…
– Táo bón cơ năng: chủ yếu là do chế độ ăn, chế độ sinh hoạt gây ra như uống ít nước, ăn ít chất xơ, mải chơi không chịu đi vệ sinh, sợ bẩn…
Vậy nguyên nhân dẫn đến chứng táo bón ở trẻ là gì?
Bao gồm những nguyên nhân chính như sau:
- Với trẻ trong sơ sinh thời kỳ uống sữa: do không uống đủ nước nên trẻ bị táo bón. Tình trạng táo bón ở trẻ nhỏ thường rơi vào các em bú bình, do cách pha sữa không đúng tỷ lệ (pha đặc quá).
- Trẻ ham chơi quên đi cầu. Một số trẻ do mải chơi nên “nhịn” luôn nhu cầu của bản thân. Hoặc bé bị táo bón một lần, đau đớn nên sợ ngồi bô, vì thế sinh ra táo bón.
- Chế độ ăn của trẻ thiếu rau xanh và chất xơ. Trẻ em ăn nhiều chất đạm sẽ rất dễ bị táo bón.
- Một số trẻ bị táo bón do đau ốm phải dùng thuốc, làm xáo trộn bộ máy tiêu hóa.
- Trẻ còi xương, trẻ suy dinh dưỡng do biếng ăn nên thường ăn ít dẫn đến tình trạng “đói” phân, vài ngày trẻ mới đi ngoài một lần.
- Dị tật bẩm sinh như phình to đại tràng, hẹp ruột, hẹp hậu môn, nứt kẽ hậu môn…
Triệu chứng mắc bệnh táo bón ở trẻ: Giảm số lần đại tiện bình thường. Mỗi lần đi đại tiện rất khó khăn và có cảm giác đau. Chất thải rất cứng và khô… Ngoài ra, táo bón làm bụng trẻ đầy chướng, khó chịu hay quấy khóc, mệt mỏi, ít ăn và không chịu chơi.
Táo bón gây ra hậu quả gì?
Táo bón có thể gây tác hại tại chỗ là làm trẻ đau do nứt kẽ hậu môn, nặng hơn thì làm trẻ bị chảy máu khi đi tiêu. Trẻ nín làm phân càng ở lâu trong cơ thể, càng lớn và khô cứng hơn, khiến trẻ phải gắng sức hơn trong những lần sau lại dễ làm rách hậu môn gây đau và chảy máu. Trẻ lại nín nhiều hơn. Cứ thế, tác hại của vòng luẩn quẩn này ngày càng càng lớn và cuối cùng khối phân đóng cứng trong trực tràng lớn dần lên, trẻ không thể giữ được nữa nên làm són phân ra quần (trong dân gian thường gọi là ị đùn).
Vậy các bậc cha mẹ cần nhận biết kịp thời các dấu hiệu mắc bệnh táo bón ở trẻ, để có các biện pháp xử trí kịp thời:
- Sử dụng các biện pháp mát xa đơn giản nhằm tăng nhu động ruột, giúp cơ thể bé co bóp tống chất thải ra ngoài nhanh hơn: Khuyến khích trẻ lật, dùng tay co duỗi 2 chân của trẻ cách nhẹ nhàng. Hoặc dùng 3 ngón tay ấn nhẹ, dứt khoát vùng bụng dưới rốn của trẻ (thực hiện sau bữa ăn 40 phút)
- Cho trẻ uống nhiều nước, ăn nhiều thực phẩm chứa chất xơ như súp lơ, rau lang, mồng tơi, chuối,… sẽ giúp trẻ nhuận tràng tốt hơn.
- Chọn loại bột và sữa không chứa quá nhiều đạm, nên chọn loại có bổ sung thêm chất xơ.
- Nếu trẻ đi ngoài phân cứng cần phải thụt, hãy lưu ý cách thụt đúng để không gây tổn thương các nội quan bên trong. Tốt nhất mẹ nên hỏi ý kiến chuyên gia hoặc bác sĩ trước khi thưc hiện việc này.
- Dùng các sản phẩm hỗ trợ điều trị táo bón như men vi sinh, chất xơ (Inulin)… Trường hợp sử dụng thuốc cần được ý kiến chỉ dẫn từ bác sĩ.
- Cho trẻ tắm và ngâm mình trong nước ấm một chút để phân di chuyển dễ dàng hơn. Sau đó có thể thoa một chút dầu vaseline xung quanh vùng bên ngoài hậu môn của trẻ để giúp vùng hậu môn co giãn tốt hơn, giảm đau rát cho trẻ khi rặn mạnh.
- Nên tập cho trẻ đi đại tiện đúng giờ quy định, chọn thời gian lúc nào trẻ không vội vã, thường nên chọn sau bữa ăn vì lúc này nhu động ruột hoạt động tăng, nên tránh bắt trẻ ngồi bô hoặc ngồi bệ xí quá lâu.
Hoặc các bậc phụ huynh có thể chữa trị chứng táo bón cho trẻ bằng cách liệu pháp dân gian:
- Dùng mật ong bôi bôi hậu môn cho trẻ sơ sinh từ 1 tháng tuổi.
- Vừng đen: có thể lấy vừng đen rang thơm, xay nhuyễn rồi trộn vào bột/cháo cho bé ăn dặm. Chỉ sau một lần ăn, con sẽ đi tiêu ngay lập tức.Ăn thanh long có chứa vừng đen cũng là cách hay hiệu quả giúp trẻ trị táo bón.
- Nên đưa trẻ đến bệnh viện khi trẻ gặp các triệu chứng của bệnh táo bón như:
- Táo bón sau khi trẻ mới sinh, bụng chướng.
- Táo bón kéo dài trên một tuần, thay đổi chế độ ăn không có tác dụng
- Táo bón ảnh hưởng đến sức khoẻ : kém ăn, gầy sút, suy dinh dưỡng, kèm theo nôn.
